Pływanie w triathlonie: woda otwarta vs basen – co naprawdę się różni?

Wpis na podstawie artykułu: Swimming Performance in Elite Triathletes: Comparison Between Open Water and Pool Conditions Óscar López-Belmonte1 | Jesús J. Ruiz-Navarro1 | Ana Gay1 | Francisco Cuenca-Fernández1,2 | Raúl Arellano1 | Roberto Cejuela3 1Aquatics Lab, Department of Physical Education and Sports, Faculty of Sport Sciences, University of Granada, Granada, Spain | 2Department of Sports and Computer Sciences, Pablo de Olavide University, Seville, Spain | 3Department of Physical Education and Sports, Faculty of Education, University of Alicante, Alicante, Spain

Badanie z 2024 r

technika pływania

Pływanie na wodach otwartych a pływanie w basenie. Czym się różnią te dwa rodzaje pływania? Dzisiaj skrót jednego badania, które potwierdza, że pływanie OW jest wolniejsze i nawet elitarni zawodnicy tracą technicznie w wodzie otwartej.

Amator ma jeszcze trudniejsze zadanie bo tu dochodzi.... lęk. Lęk który zabiera technikę (jeśli jest niewypracowana na automatyzmie).

Praca z lękiem to temat na tomy, ale w skrócie- im częściej coś robisz, tym mniej się boisz to robić :-)

Warunki startowe dla amatora też są inne, bo łączą się dodatkowo ze stresem, który ma wpływ na całą fizjologię ciała.

Ale zostawiam dzisiaj emocje i wybieram szkiełko i oko. Bez tego, przecież też nie "popłyniemy". Wszystko ważne.

(Jakby ktoś chciał badanie w oryginale zapraszam do kontaktu: kontakt@trideatriathlon.pl)

Celem badania było porównanie wydolności, biomechaniki i odpowiedzi fizjologicznych elitarnych triathlonistów podczas pływania na dystansie 1500 m:

• w wodzie otwartej

• w basenie 25 m

oraz sprawdzenie, czy wyniki z basenu mogą przewidywać poziom pływania w warunkach startowych. To byli bardzo mocni zawodnicy- trzeba wziąć to pod uwagę.

Grupa badawcza

• 14 elitarnych triathlonistów

  • 10 mężczyzn, 4 kobiety

  • średni wiek: ~23 lata

• Zawodnicy klasy międzynarodowej i światowej

• W grupie byli medaliści MŚ i PŚ

• Wszyscy trenowali:

  • w jednym zespole

  • pod okiem tego samego trenera - bardzo wysoka jednorodność i poziom sportowy grupy

Metodologia (w skrócie)

• Każdy zawodnik wykonał:

  • 2 testy pływackie 1500 m: basen + woda otwarta

• Analizowano:

  • wynik i prędkość

  • parametry techniczne:

    • częstotliwość ruchów (SR)

    • długość cyklu (SL)

    • wskaźnik efektywności (SI)

  • parametry fizjologiczne:

    • HR, mleczan, VO₂, RER

• Testy wykonane w tempie startowym

  
  

Najważniejsze wyniki:

1️⃣ Wynik sportowy

• Pływanie w wodzie otwartej było wolniejsze niż w basenie

• Średnio:

  • ~2 minuty różnicy na 1500 m

• ALE:

  • najlepsi w wodzie otwartej byli też najlepsi w basenie

  • korelacja wyników: bardzo wysoka (r ≈ 0,96)

Basen dobrze odzwierciedla potencjał pływacki, ale nie pokazuje całej specyfiki startu

2️⃣ Technika pływania (kluczowe!)

W wodzie otwartej zawodnicy:

• zwiększali częstotliwość ruchów (SR)

• skracali długość cyklu (SL)

• obniżali efektywność techniczną (SI)

Próba „ratowania” prędkości kosztem techniki Wpływ fal, nawigacji, braku odbić i zmiennych warunków

3️⃣ Fizjologia – zaskakujący wynik

Brak istotnych różnic między warunkami:

• tętno (HR)

• mleczan

• VO₂

• subiektywne zmęczenie (RPE)

Elitarni zawodnicy potrafią:

• utrzymać to samo obciążenie fizjologiczne

• mimo gorszej techniki i trudniejszych warunków

Jedyna różnica:

• niższy RER w wodzie otwartej większy udział tłuszczów (dłuższy czas wysiłku)

Wnioski autorów

• O wyniku pływania w triathlonie decyduje głównie technika, nie fizjologia

• Woda otwarta wymusza zmiany biomechaniczne, które obniżają efektywność

• Elitarni zawodnicy są fizjologicznie „odporni” na warunki, ale technicznie tracą

• Trening basenowy jest ważny, ale niewystarczający

  
  

Wskazówki treningowe (najważniejsza część praktyczna)

1. Trening w wodzie otwartej jest niezbędny

Nie tylko „dla obycia”, ale:

• do adaptacji techniki

• do kontroli SR i SL w realnych warunkach

• do nauki pływania „ekonomicznie w chaosie” - i tu im więcej doświadczenia mamy, tym będzie nam łatwiej

2. Kontrola częstotliwości ruchów (SR)

• W wodzie otwartej SR naturalnie rośnie

• Warto:

  • trenować różne zakresy SR - modyfikujemy to zadaniami treningowymi

  • uczyć się utrzymywania długości kroku mimo trudnych warunków - utrzymanie kroku wymaga i wytrzymałości i siły

  
  

3. Praca nad efektywnością (SI), nie tylko tempem

• Wyższa SI = mniejszy koszt energetyczny

• Zalecenia:

  • zadania techniczne w zmiennych warunkach

  • pływanie „na jakość”, nie tylko na czas

    
    

4. Symulacja warunków startowych

• brak odbić

• długie odcinki ciągłe

• nawigacja (unoszenie głowy)

• zmiany tempa na początku i końcu [np. odcinki dłuższe pływane zmiennym tempem - przykład 400 m kr [100 żwawo/100 technicznie]

5. Basen = narzędzie diagnostyczne

• Testy basenowe:

  • dobrze przewidują poziom pływania

  • NIE pokazują pełnych strat technicznych w OW

Tyle o samym badaniu. Na koniec jeszcze kilka ćwiczeń na lądzie do poprawy SL: Warto stosować je szczególnie w okresie P1 [czyli teraz :)] w bardzo wszechstronnej formie, przynajmniej raz w tygodniu. Systematycznie.

Praca nad SL na pewno poprawi nam wyniki w pływaniu. Warto wiedzieć od czego zależy jakość tego parametru:

1. Technika pływacka

• Pozycja ciała w wodzie – im ciało jest bardziej „wyprostowane i opływowe”, tym mniejsze opory i dłuższy SL. Czyli ćwiczenia na "pozycję":

• Ruch ramion – pełny, płynny i prawidłowy zakres ruchu ramienia zwiększa dystans pokonywany w jednym cyklu.

• Rotacja tułowia – odpowiednia rotacja pozwala wykorzystać całe ramię do „ciągnięcia” wody, co zwiększa SL.

• Praca nóg – równoczesne, umiarkowane kopnięcia pomagają utrzymać stabilną pozycję i wydłużają SL.

  
  

Czyli klasyczne filary pływania :)

2. Siła i kondycja fizyczna

• Siła mięśni pleców, barków i ramion – większa siła pozwala skuteczniej „ciągnąć” wodę, co wydłuża ruch.

• Stabilizacja korpusu (core) – silny korpus pozwala utrzymać ciało w jednej linii i przekłada się na dłuższy SL.

• Elastyczność stawów – szczególnie barków i tułowia; lepsza mobilność umożliwia pełniejszy ruch ramienia.

3. Warunki środowiskowe i zmienne w wodzie

• Prędkość pływania – przy większej prędkości SL często się skraca, bo zwiększa się tempo cyklu (SL i SF są ze sobą powiązane).

• Typ wody (basen vs. otwarta woda) – fale, prądy i opór wpływają na efektywność ruchu, ale z mojego doświadczenia wynika, że największy wpływ mają jednak emocje.

• Sprzęt pływacki – np. płetwy lub paddles mogą pomóc w treningu wydłużania SL.

Warto też wiedzieć jak tą jakość można poprawić :-)

Ćwiczenia siłowe na ramiona i plecy. Podstawa. Tylko uważajmy na poprawną technikę wykonania.

• Wiosłowanie w opadzie tułowia (z hantlami lub gumą)

  • Cel: wzmocnienie mięśni pleców (grzbietu, najszerszych) – ważne dla efektywnego „ciągnięcia” w wodzie.

• Wyciskanie hantli nad głowę

  • Cel: siła barków i tricepsów – lepsze pełne wyprostowanie ramion.

    
    

• Face pull z gumą

  • Cel: poprawa stabilizacji barków i rotatorów – pomaga w technice ruchu w wodzie.

    
    

2. Ćwiczenia poprawiające koordynację i dynamikę ruchu

• Gumy

  • Symulacja ruchu pływackiego na sucho – naprzemienne ruchy ramion wzdłuż ciała z lekkim oporem. W okresie wszechstronnym wiele różnorodnych ćwiczeń, po tym okresie już bardziej precyzyjnie ruch do kraula. I tu możemy już modyfikować intensywność samym faktem, że pracujemy z gumą. Ustawiać się bliżej lub dalej, wykonywać ruchy wolniejsze lub bardziej dynamiczne.

    
    

• Plank z unoszeniem ramion

  • Cel: stabilizacja korpusu i równoczesne pracowanie ramion.

    
    

• Ćwiczenia z piłką lekarską - fajna rzecz [tylko trzeba ją mieć...:-D)

  
  

  • Rzuty piłką nad głowę lub na boki – poprawiają dynamikę, siłę i rotację tułowia.

3. Ćwiczenia rozciągające i mobilizacyjne - konieczność. Bez elastyczności nie będziemy w stanie wykonać poprawnego ruchu.

• Rozciąganie klatki piersiowej i barków przy ścianie

  • Większa elastyczność ramion pozwala na dłuższy, bardziej wydajny ruch w wodzie.

  
  

• Stretching grzbietu (koci grzbiet / pies z głową w dół)

  • Poprawia mobilność kręgosłupa – dłuższy SL wymaga dobrej rotacji tułowia.